Chủ Nhật, 24 tháng 8, 2014

Đò Đưa karaoke chèo

Thứ Năm, 26 tháng 6, 2014

Con gái mẹ

Con gái mẹ giờ lớn rồi đấy nhỉ
Biết làm duyên mỗi khi đứng trước gương
Biết chải chuốt mỗi khi bước ra đường
Biết e thẹn mỗi khi ai nhìn kỹ

Con gái mẹ giờ đã hay để ý
Đến bạn trai và đến những hot boy
Đến quần áo của các nàng hot girl
Vẫn thấy mặc trên các trang xã hội

Con gái mẹ xin con chớ có vội
Thích bạn trai hay say đắm hot boy
Để một ngày nước mắt con sẽ rơi
Chỉ vì "hắn" đã cầm tay người khác

Con sẽ buồn và trở nên ngơ ngác
Chỉ loanh quanh chuyện tình cảm trong đầu
Rồi vào mạng tâm sự để mong cầu
Có ai đó hiểu con và chia sẻ

Nếu một ngày chuyện xảy ra như thế
Thì con yêu đã có mẹ ở đây
Con không cần phải tâm sự trên Phây
Hay vào chát với bạn trong Zing nhé

Vì mẹ đã từng yêu khi còn trẻ
Nên biết điều gì là đúng hay sai
Và mẹ luôn sẵn có một bờ vai
Để con tựa mỗi khi cần tâm sự

25.6.2014

Đã yêu ?



ĐÃ YÊU ?



Hàng ngày mẹ vẫn nói:
"Cấm con không được yêu
Trẻ con biết gì nhiều
Mà đã yêu nhăng nhít"

Con thề ! sẽ im tịt
Không nói với mẹ đâu
Những vương vấn trong đầu
Con vẫn còn bỡ ngỡ

Cần sẻ chia giúp đỡ
Để con sớm vượt qua
Giai đoạn ẩm ương mà
Cái gì cũng muốn biết

Con chỉ muốn phân biệt
Yêu là như thế nào
Có phải nhớ cồn cào
Mỗi khi không gặp mặt

Thấy run khi ai nhắc
Đến tên của người ta
Mong được hắn tặng quà
Vào những ngày đặc biệt

Mẹ ơi con muốn biết
Thế đã là yêu chưa
Nếu "chát" hắn không thưa
Làm con buồn muốn khóc

Đêm ngủ con trằn trọc
Vì có hôm ở trường
Hắn quan tâm bất thường
Đến một cô bạn khác

Con cũng muốn bỏ mặc
Để tập trung học hành
Nhưng mà cứ loanh quanh
Nghĩ nhiều về chuyện ấy

Thôi con hỏi bạn vậy
Chúng nó yêu nhiều rồi
Mà toàn là hot boy
Ăn chơi rất bạo liệt.

27.6.14

Thứ Năm, 19 tháng 6, 2014

Về quê




Tôi đã đi qua tuổi thơ cùng với những cánh đồng ngát hương lúa chín, với bờ tre, bụi duối, với những con đường làng ngoằn ngoèo rơm rạ.
Tôi đã làm bạn bạn với những cô cá cờ sặc sỡ, những thằng rô ron tinh nghịch, lũ đòng đong cấn cấn, anh chuồn chuồn ớt đít đỏ ....
Những ngày tháng ấy dường như mới chỉ hôm qua

--------------------------------------------------------------------


1.


Hàng năm cứ gần đến hè là nó mong sớm được nghỉ học để về quê. Từ nhà nó về quê cũng chỉ vài cây số và nó vẫn thường được bố mẹ cho vào dịp cuối tuần hoặc khi ở quê có công có việc. Làng nó khoảng hơn dăm chục nóc nhà, dân trong làng thuần nông, ruộng vườn cũng ít nên nghèo. Phần lớn những ngôi nhà ấy tường chình bằng đất thấp lè tè, loằng ngoằng những vết nứt nẻ bám đầy rêu xanh, mái rạ ải mục, mốc meo. Đường làng gồ ghề, lổn nhổn những viên đá nhô bề mặt trơn bóng vì thời gian lên trên mặt đường. Mùa mưa đến trên đường loang lổ những vũng nước lớn, chỗ nào khô ráo thì lại lù lù một bãi phân trâu đen sì bốc mùi nồng nồng quyện với mùi rạ ủng do ngấm nước mưa tạo thành một hỗn hợp lưu giữ trong không gian ngột ngạt đến khó tả.

Nghỉ hè ở thị xã có đủ điện, quạt mát nhưng nó vẫn thích được về quê ở hẳn mấy tuần. Dù ở quê không điện, không quạt máy chỉ có đèn dầu và những chiếc quạt nan vá mép, những chiếc quạt mo cau dày bịch phẩy mấy cái đã mỏi rã cánh tay. Nhưng ở quê nó không phải học, chỉ có hai bà cháu với nhau, nó muốn làm gì thì làm, cứ lang thang chui rúc hết bờ bụi này đến bờ bụi kia khám phá đủ thứ. Chơi chán trong làng thì nó lại mò mẫm ra ngoài đồng bắt cua, thả lờ, thả rọ, tát ròn.

Ở quê nó cũng có vài ba đứa bạn cùng lứa tuổi, nhưng không hợp với nó lắm. Bọn ấy vẫn chỉ xem nó là thằng người bên tỉnh ngây ngô chẳng biết gì về nhà quê và khác với chúng. Thi thoảng nó mới nói chuyện với bọn trẻ trong làng hoặc cùng chúng nó ra dầm mình ngoài sông. Còn phần lớn thời gian nó mò mẫm một mình. Điều ấy không làm nó buồn mà ngược lại nó lại thấy thoải mái hơn khi không bị những ánh mắt dò xét của bọn trẻ trong làng, không bị bọn chúng cười cợt mỗi khi nó la hét và cuống cuồng nhảy lên bờ ruộng vì sờ phải con rắn trong mà cua. Dù gần nhà nó ở thị xã cũng không thiếu ao hồ, đầm, ruộng nơi mà nó và lũ bạn vẫn hay đầu trần đội nắng lang thang câu cá nhưng mỗi lần về quê nó luôn cảm thấy bị cuốn hút và như lạc vào một thế giới khác. Nó có thể loanh quanh từ sáng đến tối mà không chán bên bờ ao có những bậc lên xuống được xếp bằng những phiến đá vôi nhẵn lỳ từ trên bờ cao xuống đến mép nước nối với cầu ao được ghép bằng những thân tre gác trên bốn cọc cắm dưới ao.

Bên cầu ao nó có thể ngồi lỳ hàng giờ trên phiến đá nhẵn bóng của bậc lên xuống, lặng lẽ nhìn những con nhện nước xòe bốn chân như chiếc vó bè im lìm đứng trên mặt nước, khẽ nghiêng nghiêng trôi trên mặt ao mỗi khi có cơn gió nhẹ. Chốc chốc chúng lại nhảy tưng tưng đuổi theo nhau, vẽ nên những vòng tròn xoe lan rộng dần ra mặt ao. Giữa ao con chuồn ớt đỏ rực đang rủ cánh xuống lim dim ngủ trên bè rau rút, cuống cuồng bay lên khi lão chuồn chuồn ngô to đùng với những vằn vàng, đen như da hổ to đùng lù lù xuất hiện. Ở dưới khe đá kè bờ ao, lấp ló mấy cô cá cờ diêm dúa trong trong bộ cánh đủ màu đang thẹn thùng đảo mắt nhìn quanh không thấy động tĩnh gì liền lao vội lên mặt nước ngớp một cái rồi quay lại chỗ nấp. Bọn rô ron ngổ ngáo thi nhau lao lên mặt nước búng đuôi tanh tách. Thường sau những cơn mưa rào, ngay dưới cầu ao có rất nhiều đỉa, những con đỉa trâu đen trũi uốn cái thân mềm như lụa cùng lũ đỉa con lâu nhâu bu lại cả đám mỗi khi nó thả chân xuống khoắng cho nước động. Nó không sợ đỉa, có lúc nó cứ để cho mấy con đỉa bám vào chân rồi lấy tay dứt ra, ném mạnh ra giữa ao hoặc đem lên thả vào nồi hông nước tiểu để ở trái nhà cho chết hẳn.

Câu cá luôn là điều yêu thích, nó câu để thỏa mãn sự đam mê của một đứa trẻ, để cảm nhận cái cảm giác bắt được con cá. Nhiều khi nó ngồi cả buổi chạy hết ao này sang ao khác mà chẳng câu được con cá nào với nó như thế cũng chẳng sao. Câu cá là một việc không thể không làm mỗi lần về quê. Lúc nào nó cũng có sẵn cần câu gác trên mái ở trái nhà đủ cước và lưỡi câu, nó chỉ cần ngắt một đoạn cuống khoai ngứa buộc chỉ làm phao thế là xong. Nó thường ngồi bó gối trên cầu ao, đăm đăm nhìn cái phao khoai lập lờ trên mặt nước, thi thoảng cái phao ấy lại nhấp nháy rồi thút đi nó vội vàng giật vù cái cần tre lên. Con cá mắc câu giẫy loằng ngoằng làm cái đầu cần tre cong mỏng díu xuống khiến nó mê mẩn tim đập thình thịch. Đi câu nó ghét nhất là gặp phải lũ đòng đong cân cấn chuyên rỉa mồi, vừa thả câu xuống nước đã thấy phao nhấp nhấp rồi thút đi, nó giật lên chỉ còn thấy trơ lưỡi câu.

Lũ cá dù to hay nhỏ, câu được nó đều khoái. Những con mài mại thân hình thon dài với lớp vảy trắng tinh và những chú mại bầu to tròn ham mồi khủng khiếp và dễ mắc câu nhưng bọn ấy tanh thì phải biết. Con đòng đong thân trắng điểm xuyến những sọc đen trên thân, to chỉ bằng ngón tay cái. Con cân cấn với lớp vảy lấp lánh màu vàng đỏ tía bụng căng tròn trứng. Con diếc cụ sống lâu trong ao tù to hơn bàn tay người lớn có màu xám đen chuyên làm đứt những sợi cước mỏng manh của nó, mỗi lần như thế lại làm nó ngồi bần thần, ngẩn ngơ vì tiếc. Những chú cá rô chỉ thích mồi cào cào, mỗi khi bị bắt liền giương vây lưng như hàng chông cào xước tay tóe máu. Thằng trê lưng đen, bụng trắng trơn tuồn tuột đánh mạnh đầu cho hai cái ngạnh như hai chiếc đinh chọc vào tay người bắt. Và còn nhiều nữa, con chuối hoa với những hàng vảy đen lốm đốm như báo gấm, những con cá sộp đầu bẹt ...

Vài ngày nó lại cởi quần áo lội xuống cạnh cầu ao, dùng tay ôm vòng quanh chân cọc cầu ao vuốt ngược lên cho những chú ốc vặn vỏ bám đầy rêu xanh lè rơi tọt vào tay. Thi thoảng nó lại làm bẫy ốc nhồi bằng vỏ mít, nó đem vỏ mít thả xuống ao để cho phần xơ mít úp xuống dưới. Những miếng vỏ mít lập lờ nổi trên mặt nước chỉ vài hôm là lũ ốc nhồi bò vào để ăn sơ. Nó lấy rổ sề nhẹ nhàng xục xuống dưới đám vỏ mít lắc nhẹ là những con ốc nhồi béo vàng buông mình rơi lọc cọc vào trong rổ.

(continue)

Thứ Năm, 5 tháng 6, 2014

Canh cua

Qu..u.. ạch qu..u..ạch qu..u..ạch … 


      Những âm thanh đều đều phát ra từng nhịp, từng nhịp sau từng cái thúc xuống nhẹ nhàng, khoan thai. Đôi lúc những tiếng ke..e..eng ke..e..eng … vang lên lanh lảnh khi cái chày giã bằng gang đúc va vào thành cối inox. Động tác vẫn thuần thục, thoăn thoắt y như mấy chục năm trước, nhưng âm thanh nay đã khác, nhịp điệu đã khác, cảm xúc đã khác và tần suất làm việc này cũng đã khác đi rất nhiều. 

        Ba mươi năm trước cái âm thanh chu… uỵch chu…uỵch chu…uỵch … của chiếc chày gỗ dội xuống lòng cối đá hầu như ngày hè nào cũng vang lên. Nhưng nó nặng nề, mệt mỏi và khó nhọc hơn bây giờ nhiều, nhất là khi cua đã nát quánh lại, mút lấy đầu chày vì mấy hạt muối được bỏ thêm vào trước khi giã làm cho độ dẻo tăng lên. Với một thằng bé mới chục tuổi đầu, nấu được nồi canh cua thật vất vả và mất thời gian. Có nhiều việc phải làm từ việc rửa, xé, giã, lọc cua, khoáy gạch cho đến nhặt, rửa các loại rau … Đã thế, việc làm cua với một đứa bé quả là một vấn đề. Những con cua đực lực lưỡng, hai mắt lồi ra hết cỡ luôn nép mình vào thành xoong, ngửa người giương đôi càng khủng lởm chởm những gai như hai gọng kìm đen bóng lên, sẵn sàng nghênh đón những ngón tay bé nhỏ đang chực chờ bắt nó. Dù rất nhanh nhưng nhiều lúc tránh không kịp, cái càng to kẹp chặt vào ngón tay, đau đến điếng người, giàn giụa nước mắt, chỉ có cách vẩy mạnh một cái cho con cua bắn ra xa và chấp nhận một vết hằn trên tay rớm máu. Mãi rồi cũng thành quen, đôi khi mặc kệ cho cua cắp, miễn sao làm cho nhanh không thì đến trưa lặt chưa có cái mà ăn. 

     Canh cua là món trường kỳ không chỉ bởi ngon, dễ ăn mà còn là món có chất và rẻ vào thời điểm ấy. Khác với bây giờ, để có nồi canh đậm đặc có khi còn đắt hơn ăn thịt. Thường mỗi lần nấu canh chỉ cần một xóc(1), nấu riêu thì phải hơn, chí ít cũng là 2 xóc. Mỗi xóc thường có từ 12 đến 15 con, tùy loại cua to nhỏ hay xóc dài, xóc ngắn. Những con cua được kẹp giữa hai que tre nhỏ được buộc cách nhau bằng một cọng rơm hay dây lạt. Dưới cùng là con cua càng to nhất rồi cứ nhỏ dần cho đến cuối xóc. Cua móc thường đầy bùn đất, đấy là con cua béo vàng phùn bọt “thổi cơm” đầy mặt xóc. Cua đó đen hơn, gầy hơn và đương nhiên là không ngon bằng cua mà(2). Buổi sáng cua còn khỏe, chân càng ngọ ngoạy tứ tung, nhưng đến cuối buổi chợ hay sang chiều, nhiều con đã chết rụng hết cả chân càng, gạch vữa ra nhưng vẫn phải mua. Thi thoảng vớ phải 1, 2 con cua sữa mới lột thì thật chán, òm ọp toàn nước mùi lại hoi nấu mất cả ngon. Đặc trưng của những con cua mà là khi khoáy gạch sẽ thấy những con đỉa con, đỏ hoe bò loe ngoe ở trong mai cua đầy ăm ắp thứ gạch vàng óng. Giờ chẳng còn ai đóng xóc để bán nữa, bán bằng cân vừa tiện vừa nhanh lại được chọn thoải mái, nhưng phần lớn lại là cua nuôi, nhỏ hơn nhiều so với cua mà. Người ta cũng thường làm sẵn, xay sẵn, mua về chỉ phải lọc rồi nấu. Nhưng nấu cua giã bao giờ cũng ngon hơn cua xay, khi nấu cái cua đóng bánh chắc hơn không bị vữa ra như cua xay, nước cũng ngọt hơn hẳn. 

     Trước mua cua về nấu canh với rau đay, mồng tơi là chính, họa hoằn lắm mới nấu riêu để ăn với bún. Rau đay, mồng tơi ở chợ Hà Nội cũng khác rau ở quê, ít nhớt hơn và cũng không đậm đà, ngọt, thơm như trước. Cái thứ mồng tơi ta lá nhỏ, tròn, mỏng, leo bờ rào có nhiều đốm trắng do sâu ăn, vặt cả buổi mới được một nắm nấu canh vị đậm không nhạt như mồng tơi lá to bằng bàn tay bây giờ. Rau đay ngày ấy chủ yếu là rau đay trắng lá to, cứng, nhiều nhớt quả dài như đầu đũa ăn cơm, lên nhanh, dễ trồng nhưng ăn không ngon bằng rau đay tím lá nhỏ, mỏng, quả tròn, năng suất thấp hơn. Rau đay tím ngoài chợ bây giờ ăn cứ thấy vị nhằng nhặng, cứng cứng. Ngày bé khi làm rau bà bảo phải nhặt sạch, thái nhỏ rồi mới cho vào rổ mau (3) để rửa. Khi rửa phải vò nhẹ để cho đỡ nhớt, nhưng thực ra làm như thế lại thành nhớt hơn mà rau lại mất chất. Nồi canh cua có thêm rau rút và quả mướp hương thì thơm phải biết. Bát canh sanh sánh có mùi thơm dìu dịu của rau rút, của mướp, có mầu vàng óng của gạch cua, vị ngọt thanh của nước cua. Múc một thìa cho vào miệng đã trôi tuột xuống họng lúc nào không hay. Hết mùa rau đay, mồng tơi, cua nấu với cải canh cũng rất tuyệt, ăn có vị bùi, ngậy, mùi thơm của cải. Món canh cua khoai sọ, rau rút cũng rất tuyệt nhưng ở quê hầu như không ăn món này.

     Ở quê canh cua nấu rau khác với người Hà Nội về gia vị tra nồi. Quê, nấu canh rau là phải có mắm tôm, ngon nhất là mắm tôm đen Thanh Hóa và ngược lại khi nấu riêu cua thì lại tra mắm thường và cho rất nhiều mẻ. Ở Hà Nội thường nấu canh và nấu riêu đều tra mắm thường nhưng đến khi ăn riêu cua lại cho thêm mắm tôm sống. 

     Canh cua phải ăn kèm cà ghém(4) hay cà bát, nhất là cà nén, nếu không có cà canh cua mất đi một nửa giá trị. Còn với món riêu cua, ăn kèm phải có rau sống. Những loại rau giờ hay ăn như xà lách, rau diếp, gọi là tạm được nhưng có lẽ không đặc trưng lắm đối với món này. Hợp với riêu cua hơn phải là rau muống chẻ. 

     Ở quê ngày trước đứa bé con cũng đã biết tự chẻ rau sống để ăn, Chẳng mấy khi phải mua rau chẻ ngoài chợ. Để chẻ rau phải chọn loại rau muống trắng, bánh tẻ, ngọn to vừa phải, ăn giòn, ngọt, còn rau muống tím ăn vừa chát mà lại cứng. Những ngọn rau dài được chẻ bằng những con dao bài nhỏ thành những sợi dài thẳng đuỗn nhưng vừa thả vào chậu nước lạnh liền cuộn tròn xoắn xuýt vào nhau. Lũ trẻ con nghịch ngợm đôi khi ngắt một đoạn rau muống có mắt ở giữa rồi chẻ hai đầu vào giữa, khi thả xuống chậu nước các sợi rau cuộn tròn ngược lại như bông hoa. 

     Rau muống ăn kèm cũng còn một cách khác tuy nhìn hình thức không đẹp nhưng được cái làm nhanh, không mất thời gian, không cần kỹ thuật như rau chẻ. Rau muống chỉ cần vặt bớt lá già, rửa sạch, vẩy khô rồi thái nhỏ miến, khi ăn dùng thìa để xúc. Bữa trước về quê vẫn thấy có hàng bán bún riêu cua mọc có rau muống thái nhỏ ăn kèm.

……………………………………………….

(1) Xóc: Là một xâu cua được làm bằng 2 que tre nhỏ, kẹp những con cua ở giữa. Mỗi xóc có từ 12 đến 15 con cua (khoảng 2 lạng)
(2) Mà: hang cua dọc theo đỗi, bờ ruộng lúa.
(3) Rổ mau: Rổ nhỏ, nan bé, mắt rổ cũng nhỏ.
(4) Cà ghém: cà pháo muối. (cà muối xổi thường chấm mắm tôm. Cà muối nén thường để ăn với canh, nước rau muống/dền luộc).